Portal - Chełmiec
 
polski Niedziela - 18 listopada 2018 Klaudyny, Romana, Tomasza      "To człowiek człowiekowi najbardziej potrzebny jest do szczęścia". Paul Holbach
Strona główna / Nazwa Świniarsko
Menu
O nas w prasie
Przeszłość do 1333 r.
Wieś w latach 1584-1668
Sądecczyzna i Świniarsko w XV - XVIII w.
II Woja Światowa
Nazwa Świniarsko
Środowisko i granice Świniarska
Dwór w Świniarsku
Herb i pieczęcie
Użytkowanie terenów do 1787
Mieszkańcy i Rody Świniarska
Administracja kluczem świniarskim
Parafie i kościoły
Mapy Świniarska
Linki
Forum dyskusyjne
Archiwum zdjęć
Kontakt
Walory świniarska dziś
Nazwa Świniarsko

Pierwsza wzmianka w dokumencie pisanym wsi Śwniarsko jako Zwinarscuo (Sinarsko) pojawia się 13 maja 1225 r. w bulli papieża Honoriusza III potwierdzającej nadanie dziesięcin z tej wsi klasztorowi Bożogrobowców z Miechowa przez biskupa krakowskiego Wincentego, a następnie potwierdzone przez jego następcę Iwo.[1]
26 listopada 1278 r. Kunegunda uwalnia w Svyner mieszczan starosądeckich od opłat celnych w Korczynie, Opatowcu, Wojniczu. Svyner - Świniar Szczęsny Morawski w swym dziele "Sądecczyzna" t. I utożsamia ze Świniarskiem powiat nowosądecki.
Swiary - Svinjarii (serbskie) pasterze świń.[2]
W dokumencie Kunegundy (Akt erekcyjny klasztoru klarysek w Starym Sączu) z dn. 6 czerwca 1280 r. występuje nazwa paruum Suynarsco która odnosi się do dzisiejszej Małej Wsi (Świniarska Małego).[3]
W oblacie tego dokumentu przedłożonego komisji granicznej węgiersko - galicyjskiej w Lubowli w 1794 r. oraz w innych przedrukach dla Małego Świniarska pojawiają się także nazwy: Parw Szwynarsko, paruum Swinarsco, paruum Svinarsko.
W bulli papieża Marcina IV z dn. 5 lipca 1283 r. zatwierdzającym w. w. dokument pojawia się nazwa minor[ mniejszy]Svinarsco, a w podobnym dokumencie Wacława II z dn. 6 listopada 1292 r. minor Swiniarzczy. Nazwy innych miejscowości w wyżej wymienionych dokumentach a szczególnie w bulli Marcina IV są silnie zniekształcone.[4]
W dokumencie biskupa krakowskiego Pawła herbu Półkozic z Przemankowa z dn. 18 maja 1288 r. występuje nazwa Swinarsco, podobnie w dokumencie biskupa Jana Muskaty z 1295 r. jest nazwa Swinarsco.[6]
Od 1280 r. Świniarsko jest własnością biskupów krakowskich i w nazwie pojawiają się przedrostki Większe, Duże, Wielkie.[7]
W 1411 r. Cypser mieszczanin sądecki zakupuje od klasztoru starosądeckiego Podłęże oraz pola Sicie i Boczenie leżące na granicy Świniarska. W dokumentach tych pojawia się nazwa Swynarsko odnosząca się do Świniarska Dużego oraz nazwa Swynarka odnosząca się do rzeki przepływającej przez tę miejscowość.[8]
W latach 1470 - 80 pojawia się nazwa Swinarsko Major[9], a w Księdze wiejskiej z lat 1584 - 1689 znajduje się nazwa Sswiniarsko[10]
Małą Wieś w 1581r. nazwano Świniarami Małymi.[11]
Ostatni zapis Małej Wsi (Małe Świniarsko) jako wieś Eugeniusz Pawłowski podaje datę 1712 r.[12]
Na mapach z 1782 pojawia się nazwa Małowieś. Później występuje jako przysiółek Świniarska.
Na mapach Rizzego i Zanoniego z 1804 wchodziła w skład tzw. Hutweide. W 1900 r. pojawia się nazwa Maławieś.
Eugeniusz Pawłowski w swojej pracy "Nazwy miejscowe Sądeczyzny t. I" w zestawieniu tabela 3 str. 69 odnośnie Świniarska podaje jedną nazwę wsi, trzy dzielnice, trzy przysiółki, sześć osiedli, trzydzieści trzy nazwy terenowe i cztery nazwy wodne - razem 50 nazw.
Nazwa Gaj jako przysiółka Świniarska pojawia się po raz pierwszy w 1886 r.[13]
Na podstawie poznanych i potwierdzonych autentyczność dokumentów Zwinarscuo z 1225 r.
(a może i z 1214 Suinarouo własność Budziwoja ojca Dzierżykraja i Wysza późniejszego przed 1280 r. właściciela Świniarska) [14]jest najstarszą udokumentowaną miejscowością Sądecczyzny.
Jako ciekawostkę można podać, że Świniarsko jako miejscowość występuje tylko raz w Polsce w przeciwieństwie do na przykład Świniar, które w Polsce występują kilkanaście razy.[15]

Opracował mgr Kazimierz Ruchała przy współpracy mgr Barbary Ruchały


Bibliografia
1. Stanisław Kuraś Zbiór dokumentów katedry i diecezji krakowskiej cz. 1 1063-1415 r. Nr. 5Lublin Towarzystwo Nauk Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 1965-73 r.
2. Szczęsny Morawski Sądecczyzna T.1 str. 143 Kraków 1863-65 r Franciszek Piekosiński Kodeks dyplomatyczny Małopolski Akademia Umiejętności Kraków 1886r. T.2 Nr. 95 dalej cyt. F. Piekosiński K.M. T1.2
3. F. Piekosiński K.M.T. 2 Nr. 487
4. F. Piekosiński K.M. T. 2 Nr. 496
5. Franciszek Piekosiński Kodeks dyplomatyczny katedry krakowskiej Kraków 1879T.I Nr. 89. 90 dalej cyt. F. Piekosiński K,D.K.K. T.I. II
6. F. Piekosiński K.D.K.K. T. I. Nr. 99
7. Księga wiejska wsi Świniarska Państwowe Archiwum oddz. I Kraków Wawel D.P.Nr.199Włodzimierz Chorąski Heraldyka gminy Chełmiec Kraków 2004 r.
8. F.Piekosiński K.M. T IV Nr. 1126, 1127
9. Księgi parafialne parafii św. Małgorzaty w Nowym Sączu
10. Księga wiejska wsi Świniarsko
11. W. Chorąski Heraldyka Bronisław Chlebowski Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich Wa-wa Wyd. Artystyczne i Filmowe 1975 r.
12. Eugeniusz Pawłowski Nazwy miejscowe Sądecczyzny T. I Wrocław Ossolineum 1971r. dalej cyt. E. Pawłowski Nazwy
13. Mapa Miega
14. F. Piekosiński K.M. T.II Nr. 383 Marek Barański Dominium sądeckie: od książęcego okręgu grodowego do majątku klasztoru klarysek sądeckich Uniwersytet Warszawski Wa-wa 1992r.
15. Henryk Stamirski Przeszłość Łącka l. 1251-1782 Polskie Towarzystwo Historyczne Nowy Sącz1966  

© Wszelkie prawa zastrzezone     INTERAKTYWNA POLSKA
Webmaster: Kazimierz Ruchała